Menu O Bogorii Tajemnice obrazu

  Tajemnice starego obrazu Matki Bożej.

               

    (aby zobaczyć obraz w powiększeniu kliknij obraz)

   

W 1967 roku  rozpoczęto prace konserwatorskie w naszym kościele. Aby dostać się do obrazu Matki Bożej Pocieszenia należało zdemontować wszystkie elementy znajdujące się za obrazem. Od tyłu obrazu znajdowała się rama na której jak początkowo przypuszczano było naciągnięte jakieś płótno. Po ich zdjęciu ku zaskoczeniu wszystkich na stronie wewnętrznej ukazał się prezentowany powyżej obraz.  Nikt nie miał świadomości, że taki obraz znajduje się w naszym kościele, gdyż nie ujęto go w żadnym z dokonywanych spisów inwentarza jak również nie ma o nim zapisków w dokumentach z wizytacji lub innych zapisach zakonnych i parafialnych.  Skąd obraz znalazł się w naszym kościele i dlaczego został ukryty, kto jest jego autorem i kiedy powstał jest tajemnicą. Obraz podklejony jest innym płótnem, czy ono też zawiera obraz? Forma i styl obrazu jak również pierwsze oględziny obrazu przez konserwatorów wskazują, że jest on strarszy od obrazu Matki Bozej Pocieszenia. Datuje się go na okres gotyku (w Polsce okres ten rozpoczyna sie w drugiej połowie XII wieku a kończy w XVI wieku). 

Trochę światła na jego losy  rzuca umieszczony u stóp Maryi herb Bogoria.

Herb ten związany jest z rodem Podłęskich. Pierwszym z nich był Krzysztof - założyciel miasta Bogoria oraz fundator pierwszego kościoła i klasztoru Zakonu Kanoników Regularnych od Pokuty pod wezwaniem Świętych Męczenników w dniu 10 lipca 1620 roku .
Następcami Krzysztofa w rodzie Podłęskich, którzy pojawiają się w dostępnych dokumentach są: Marcin, Łukasz i Piotr. Według informacji z dokumentów wiemy, że Krzysztof i Łukasz byli związani z Bogorią i tu zostali pochowani, natomiast Marcin był jezuitą i pochowany został w Krakowie w ich kościele. Ostatni z nich Piotr umiera w 1713 roku i również pochowany jest w krypcie rodzinnej w naszym kościele. Podłęscy żyli w okresie do 1713 roku czyli gdy istniał pierwszy drewniany kościół. Który z nich przekazał obraz do kościoła jest kolejną tajemnicą.
Głównym elementem obrazu jest wizerunek Matki Bożej otoczony 14 scenami z życia Jezusa i Maryi oraz napisem. W sumie jest 15 scen, które tylko w dwu elementach (w tajemnicach różańcowych nie ma ostatniej wieczerzy i ukrzyżowania) różnią się od starych tajemnic różańcowych (obecnie tajemnic jest 20, gdyż doszły tajemnice światła).

Poszczególne sceny obrazu począwszy od dolnego rogu lewego przedstawiają: (kliknij na napis jeżeli chcesz zobaczyć powiększenie tego elementu)

1. Ostatnią wieczerzę.

2. Modlitwę w Getsemani (Ogrójcu).

3. Biczowanie

4. Ukoronowanie cierniem.

5. Drogę krzyżową.

6. Ukrzyżowanie.

7. Śmierć na krzyżu.

8. Wniebowstąpienie Jezusa.

9. Zwiastowanie.

10. Nawiedzenie św. Elżbiety.

11. Narodzenie w stajence Betlejemskiej.

12. Ofiarowanie Jezusa w świątyni.

13. Jezusa nauczającego w świątyni.

14. Ukoronowanie Maryi.

Zbieżność tych scen z tajemnicami różańcowymi zapewne spowodowała, że w kronice parafialnej w 1982 roku dokonano wpisu o konserwacji obrazu nazywając go „Obrazem Matki Bożej Różańcowej”.

Czy można ten obraz tak nazwać? Wszystkie wizerunki Matki Bożej Różańcowej posiadają różaniec. Najpopularniejsze w sztuce malarskiej wizerunki Maryi to :

Madonna z Dzieciątkiem , Immaculata (Maryja Niepokalana), Mater Misericordiae (Matka Boża Miłosierna) , Mater Doloroso (Matka Boża Bolesna) , Pieta(Rozpaczająca, z Ciałem Chrystusa na kolanach) , Assunita lub Madonna Apokaliptyczna (stojąca w złotym płaszczu na półksiężycu lub na smoku - oba wizerunki są podobne) oraz Matka Boża Różańcowa i Matka Boska Szkaplerzna.

Przedstawiony na naszym kosciele  wizerunek Przenajświętszej odpowiada więc obrazom Assunty albo Matki Boskiej Apokaliptycznej. Zazwyczaj Madonna Apokaliptyczna na obrazach jest otulona słońcem, stoi na półksiężycu i depcze smoka. Na naszym obrazie brak jest ostatniego elementu – smoka i skłaniałbym się bardziej w stronę Assunty. Assunta w sztuce gotyckiej jest przedstawieniem Marii Wniebowziętej w koronie gwiazd, w promieniach słońca i z księżycem u stóp, a w sztuce włoskiej jest symboliczną sceną wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Pod postacią Maryi jest tajemniczy napis:

Według moich ustaleń EFG S może być połączeniem dwu łacińskich wyrazów: Effigie i Sanctae, które oznaczają:

effigie -   wizerunek, podobizna

S. (Sanctae) – Przenajświętsza.

Dalsze słowa - Mariae Virginis - nie nastręczają problemów w tłumaczeniu. Cały napis według mnie można więc odczytać jako:

„Wizerunek Przenajświętszej Marii Dziewicy”

Z moich rozmów z ks. proboszczem wynika, że obraz ponownie będzie restaurowany. Może wówczas konserwatorzy odnajdą jakieś wskazówki pozwalające odpowiedzieć na choć część tajemnic naszego obrazu.